Sự sụp đổ của FTX đang làm chao đảo thế giới tiền ảo. Tháng 11/2022, nền tảng do Tổng Giám đốc điều hành Sam Bankman-Fried thành lập và quản lý còn đang được coi là nền tảng giao dịch lớn thứ hai trên thế giới về tiền điện tử, chỉ sau Binance.
Phân tích về nguyên nhân và hệ lụy của vụ sàn giao dịch tiền số FTX tuyên bố phá sản, nhật báo Le Figaro cho rằng sự sụp đổ của nền tảng giao dịch này không chỉ làm ảnh hưởng đến hơn 100 công ty liên quan và đe dọa tài sản của 100.000 nhà đầu tư, mà còn là dấu hiệu cho thấy sự nghiêm trọng của tình hình, thậm chí có thể dẫn đến khả năng xảy ra một vụ bê bối quy mô lớn.
FTX và các công ty con nộp đơn xin phá sản lên toà án ở Delaware vào hôm 11/11, đánh dấu một trong những vụ sụp đổ lớn nhất từ trước đến nay trong lĩnh vực tiền ảo. Ước tính, có khoảng 1 triệu khách hàng và nhà đầu tư khác phải hứng chịu thiệt hại trong vụ phá sản này, với tổng mức thiệt hại nhiều tỷ USD.
Nguyên nhân đầu tiên lý giải cho thất bại này chính là các phương pháp quản lý có dấu hiệu bất hợp pháp. Theo tiết lộ của một số phương tiện truyền thông chuyên ngành của Mỹ, một “cửa sau” trong phần mềm kế toán của công ty đã cho phép hàng tỷ USD được chuyển vào Alameda Research, một quỹ đầu tư chuyên kinh doanh tiền điện tử và công ty này thuộc về ông Sam Bankman-Fried.
Tệ hơn nữa, “một phần” trong số hàng tỷ USD đó được trực tiếp lấy từ quỹ khách hàng FTX. Theo Wall Street Journal, nền tảng này đã thay mặt cho các khách hàng của mình nắm giữ lượng tiền điện tử trị giá lên tới 16 tỷ USD và đã “bòn rút” một nửa số tiền đó cho Alameda Research. Mặc dù phủ nhận sự thật này, ông Sam Bankman-Fried vẫn phải xác nhận đã chuyển 10 tỷ USD sang Alameda Research.
Vụ sụp đổ nhanh chóng của FTX đánh dấu vận may đảo ngược gây sửng sốt của một trong những “đế chế” lớn nhất trong ngành công nghiệp tiền ảo. Trong các vụ kiện liên quan đến FTX tại Mỹ, có thể có hơn 1 triệu chủ nợ. FTX cũng cho biết đang phải làm việc với hàng chục cơ quan chức năng tại Mỹ và ngoài Mỹ, bao gồm Bộ Tư pháp Mỹ, Uỷ ban Chứng khoán và giao dịch Mỹ (SEC), và Uỷ ban Giao dịch hàng hoá tương lai Mỹ (CFTC).
Vụ phá sản của FTX đã khiến thị trường tiền ảo toàn cầu rúng động, hàng nghìn tiền ảo giảm giá mạnh. Trong vòng nửa tháng, đồng Bitcoin giảm gần 23%, từ mức hơn 21.000 USD vào đầu tháng này còn hơn 16.000 USD.
Chuyên gia tư vấn tài chính cá nhân Jon Ulin, CEO công ty Ulin & Co. Wealth Management, nói với hãng tin CNBC: “Sự sụp đổ của FTX là lời nhắc nhở nghiêm khắc rằng ‘chẳng có bữa trưa miễn phí nào’ dành cho những nhà đầu tư muốn kiếm tiền nhanh trong một lĩnh vực còn tương đối mới và chưa được điều tiết”.
Mô hình kinh doanh có vấn đề của FTX chỉ bị phanh phui gần đây trong bối cảnh thị trường tiền ảo gặp khó khăn và thông qua những cuộc tranh luận công khai trên Twitter giữa Bankman-Fried với CEO Zhang Pengchao của Binance, sàn tiền ảo lớn nhất thế giới. Binance đã có ý định mua lại FTX nhưng sau đó “quay xe”, khiến FTX không còn lựa chọn nào khác là xin bảo hộ phá sản.
