Ông Huỳnh Văn Thòn sinh ngày 09/9/1958 tại xã Long Phú, huyện Tân Châu, tỉnh An Giang, là một kỹ sư kinh tế. Hiện ông đang là Chủ tịch HĐQT CTCP Tập đoàn Lộc Trời (Upcom: LTG) – tập đoàn hàng đầu trong lĩnh vực nông nghiệp tại Việt Nam.
Ông Huỳnh Văn Thòn sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo trong thời chiến tại An Giang, ba mẹ đã tham gia hoạt động cách mạng, nên ông đã quyết định tình nguyện trở thành chiến sĩ liên lạc. Để có được những thông tin quý giá cung cấp cho cán bộ, ông phải đi theo mẹ bán kẹo mạch nha hàng ngày, vừa kiếm tiền vừa thu thập tin tức.
Đến năm 11 tuổi, ông được Ban Tuyên huấn Khu ủy Khu 8 (Trung Nam Bộ) nhận vào làm nhân viên báo vụ. Sau 3 năm, ông có cơ hội ra miền Bắc để theo học Trường Học sinh miền Nam và được gặp gỡ cố Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc – cụ Kim Ngọc (1917-1979). Cụ Ngọc là người “cha đẻ của khoán hộ” đã gieo hạt giống cho ông Thòn nuôi ước mơ phát triển ruộng vườn của quê hương. Vì mong muốn giúp những người nông dân ở quê, nên ông đã đăng ký trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp (Niên khóa: 1980 – 1984). Tốt nghiệp và trở thành một kỹ sư, ông quay lại quê hương để bắt đầu hành trình thực hiện những điều mình ấp ủ.
Trong quá trình làm việc tại Sở Nông nghiệp, ông Thòn quan sát thấy rằng bà con nông dân chủ yếu sử dụng các thuốc bảo vệ thực vật (thuốc trừ sâu) kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, không đúng cách,… Việc này đã gây ô nhiễm môi trường, nguồn đất nhưng năng suất cây trồng không hề tăng mà còn giảm, đặc biệt là gây hại cho người sử dụng. Năm 1993, ông là một trong số những người đã đưa ra ý kiến, để UBND tỉnh An Giang quyết định thành lập Công ty Dịch vụ Bảo vệ thực vật An Giang (AGPPS) thuộc Chi cục Bảo vệ thực vật của tỉnh.
Sau đó, ông được bổ nhiệm vị trí Giám đốc của AGPPS và được toàn quyền sắp xếp nhân sự, vị trí làm việc. Mục tiêu ngay từ đầu thành lập công ty là tập trung vào lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật, nên ông cùng ban lãnh đạo đã đầu tư tất cả nguồn lực vào mảng này. Chỉ trong vòng vài năm từ mức 13 tỷ đồng doanh thu lúc đầu, AGPPS đã đạt được mức doanh thu “khủng” 600 tỷ đồng và nộp ngân sách lên đến 110 tỷ đồng. Chính nhờ thành quả này mà công ty đã được Nhà nước trao tặng danh hiệu đơn vị “Anh hùng Lao động” vào năm 2000. Đặc biệt, nhờ những đóng góp của mình mà cá nhân ông Huỳnh Văn Thòn cũng được trao tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng Lao động” vào năm 2002.
Năm 2004, công ty chuyển đổi mô hình sang cổ phần hóa và đổi tên thành CTCP Bảo vệ thực vật An Giang, với vốn điều lệ 150 tỷ đồng. Đồng thời, ông Thòn cũng là người nắm giữ chức vụ Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc của công ty. Hai năm sau, vị chủ tịch này đã ra quyết định thành lập lực lượng “3 cùng” là cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con. Mục tiêu là giúp các hộ nông dân tiếp cận với các kỹ thuật canh tác hiện đại nhằm nâng cao năng suất và tăng giá trị đầu ra.
Lực lượng ban đầu chỉ có 12 kỹ sư nông nghiệp nhưng dần dần đã tăng “khủng” lên đến hàng nghìn người được đào tạo kiến thức. Vì từng là người có thời gian làm việc trong quân đội, nên ông Thòn yêu cầu lực lượng của mình phải kỷ luật, tự giác, nghiêm minh và lắng nghe, thấu hiểu tâm tư của bà con nông dân. Cũng trong thời gian này, cả vùng Đồng bằng Sông Cửu Long điêu đứng trước dịch bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá do rầy nâu truyền nhiễm sang cây lúa khiến Nhà nước phải đình chỉ xuất khẩu gạo. Dịch bệnh gây thiệt hại đến cả triệu tấn lúa trị giá hàng nghìn tỷ đồng. Chính ông Huỳnh Văn Thòn và AGPPS, đã trực tiếp tài trợ cho đoàn công tác của các chuyên gia từ Viện Bảo vệ thực vật ở Hà Nội vào Long An để giúp nông dân đẩy lùi dịch bệnh.
Thời điểm đó, vị doanh nhân này cũng cho khánh thành Trung tâm nghiên cứu nông nghiệp Định Thành – trung tâm nghiên cứu về lĩnh vực nông nghiệp có quy mô lớn đầu tiên thuộc công ty tư nhân, với tổng mức đầu tư là 4,5 triệu USD. Đây là nơi thường xuyên tổ chức các buổi hội thảo giữa các nhà khoa học trong lĩnh vực nông nghiệp, và nghiên cứu về các giải pháp khoa học liên quan đến giống, đất, nước, phương pháp canh tác,…Đặc biệt, ông Thòn đã “tập” cho bà con nông dân tìm hiểu về cổ phần, cổ phiếu bằng việc phát hành cổ phiếu ưu đãi. Năm 2013, AGPPS đã phát hành gần 1,9 cổ phiếu trong tổng số 2,48 triệu cổ phần theo kế hoạch, cho hơn 1.700 nông dân với giá 30.000 đồng/cổ phiếu, thấp hơn 50% so với thị trường.
Từ đó giúp công ty thu về hơn 56 tỷ và nâng tổng vốn điều lệ lên 652 tỷ đồng. Trong năm 2014, AGPPS đã từng gây xôn xao dư luận khi nhận được 70 triệu USD vốn vay ưu đãi có lãi suất thấp từ Ngân hàng hàng đầu tại Anh – Standard Chartered. Chỉ trong vài tháng sau, Standard Chartered lại tiếp tục công bố về thương vụ mua lại số lượng lớn cổ phần thiểu số của công ty, giá trị đầu tư lên đến 90 triệu USD. Sau khi nhận được được vốn đầu tư “khủng”, ngày 23-8-2015, ông Thòn quyết định đổi tên từ CTCP Bảo vệ thực vật An Giang thành CTCP Tập đoàn Lộc Trời. Theo như thông tin vị chủ tịch này chia sẻ, lý do là tên “bảo vệ thực vật” không thể hiện hết được các hoạt động của công ty, vì Lộc Trời đã chuyển đổi sang chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững từ bà con nông dân đến người tiêu dùng.
Cho tới nay, từ khi chuyển đổi chuỗi giá trí nông nghiệp bền vững, dù đã trải qua không ít lần thất bại nhưng hiện tại Lộc Trời đã chứng minh rằng đường lối của ông Thòn là hoàn toàn đúng đắn.
Giai đoạn 2017 – 2018, kết quả kinh doanh bắt đầu chuyển biến tích cực khi tăng hơn 1.000 tỷ đồng doanh thu và lợi nhuận sau thuế là đạt mức 414 tỷ đồng. Sự tăng trưởng này là do ngành nông nghiệp cả nước đã đạt được thắng lợi lớn khi kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng 13% so với cùng kỳ, đặc biệt là xuất khẩu gạo đều tăng cả về lượng và giá trị. Sang năm 2019, mảng lương thực gặp bất lợi khi Trung Quốc ngừng nhập khẩu gạo từ Việt Nam, khiến cho doanh thu thuần và lợi nhuận sau thuế sụt giảm lần lượt là 8% và hơn 19%.
Đến năm 2020, Tập đoàn Lộc Trời của ông Huỳnh Văn Thòn tiếp tục bị ảnh hưởng nặng nề bởi dịch Covid-19 và tình trạng bị nhiễm mặn. Ngoài ra có số lượng đáng kể hộ nông dân chuyên từ trồng lúa mùa sang nuôi trồng thủy sản, làm giảm diện tích gieo trồng lúa. Điều này khiến cho doanh thu sụt giảm 9,67% chỉ còn 7.506 tỷ đồng. Tuy nhiên, đáng chú là doanh thu giảm nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn tăng trưởng 10,02% so với cùng kỳ ở mức 369 tỷ đồng, do công ty nỗ lực giảm các loại chi phí. Năm 2021, trong bối cảnh dịch Covid-19 tác động nặng nề đến nước ta, nhưng Lộc Trời lại đạt được mức doanh thu cao nhất từ lúc thành lập đến nay.
Trước đó, tập đoàn đã đặt chỉ tiêu là đạt được 1 tỷ USD doanh thu, nhưng chỉ có 400 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Kết quả kinh doanh cuối năm ghi nhận, doanh thu tăng 36% so với cùng kỳ đạt 10.224 tỷ đồng. Chỉ số lãi ròng tăng 13% so với cùng kỳ và vượt 105% kế hoạch với mức 418 tỷ đồng.
Trong cơ cấu doanh thu của Tập đoàn Lộc Trời thì mảng thuốc bảo vệ thực vật vẫn đóng góp tỷ lệ cao nhất gần 49%, đã giảm hơn so với 60% của năm 2016, và chỉ tăng trưởng hơn 13% so với năm 2021. Lĩnh vực lương thực – gạo đã tăng trưởng “khủng” hơn 91% so với cùng kỳ, đóng góp 39% vào cơ cấu doanh thu. Tuy nhiên, biên lợi nhuận gộp của lương thực còn mỏng hơn trước khi chỉ đạt 2% và thuốc bảo vệ thực vật tiếp tục là trụ cột mang lại nguồn lợi nhuận nuôi sống cả tập đoàn, khi biên lợi nhuận gộp lên đến 35%.
Sự phát triển lớn mạnh của Lộc Trời đã chứng tỏ rằng xu hướng phát triển bền vững ngày càng chứng tỏ được ưu thế đối với các nhà lãnh đạo. Chỉ có phát triển bền vững mới giúp doanh nghiệp đi lâu dài và ổn định trên thị trường thay vì phát triển nhanh, mạnh nhưng lại không bền.
